Imhoff-bezinkkegels: hoe schat u snel de bezinkbare stoffen in afvalwater?

Onmisbaar voor milieulaboratoria, watercontrolelaboratoria en voor exploitanten, maakt de sedimentatiekegel (de zgn. Imhoff-kegel) het snel inschatten van bezinkbare stoffen in een effluent mogelijk. Door louter zwaartekracht klaart een monstervolume – vaak 1 L – op en slaan de vaste deeltjes neer in de gegradueerde punt voor een directe aflezing in mL/L. Van glas of autoclaveerbaar kunststof, met of zonder kraan, op kantelveilige statieven, bieden deze kegels een kosteneffectieve, reproduceerbare methode die eenvoudig ter plaatse of in het laboratorium toe te passen is voor procesbewaking en naleving van de regelgeving.

Welke verschillende soorten sedimentatiekegels zijn er?

De Imhoff-trechter 1 L is de referentiestandaard voor het bepalen van bezinkbare stoffen na een gedefinieerde rust-/bezinkingstijd (30–60 min afhankelijk van de methode). De aflezing gebeurt in de fijne, gegradueerde punt (vaak per 0,1 mL) om vlokken en fijn zand te onderscheiden.

• Borosilicaatglas: optimale helderheid, uitstekende maatvastheid en goede chemische bestendigheid. Aanbevolen voor precieze laboratoriumaflezingen en gebruik met oplosmiddelen of warme effluenten. Zwaarder en breukgevoeliger.
• Technische kunststoffen:
• PMP (TPX) autoclaafbaar, zeer transparant, licht. Ideaal in het veld, eenvoudig te reinigen.
• Polycarbonaat: hoge slagvastheid, helder zicht; niet aanbevolen met bepaalde oplosmiddelen.
• PP: robuust, economisch, goede chemische bestendigheid, minder transparant.
• Met kraan: gecontroleerde aftap van sediment of afname van aliqoutes aan de punt zonder de geklaarde fase te verstoren. Vereist zorgvuldig onderhoud van de pakking.
• Zonder kraan: eenvoudige directe aflezing, minimaal onderhoud.
• Meerplaatsrekken (2, 3 of 4 trechters): stabiliteit en reproduceerbaarheid bij parallelle proeven; onmisbaar in de routine.
• Doppen/deksels: beperken verdamping en contaminatie tijdens het bezinken.

Keuzecriteria: nauwkeurigheid van de schaalverdeling, chemische bestendigheid, steriliseerbaarheid, slagvastheid, ergonomie (handgreep, rek) en eisen rond traceerbaarheid (goed leesbare, duurzame peilmarkeringen). Om vergelijkbaarheid te waarborgen, respecteer het proefvolume, de bezinkingstijd en de temperatuur zoals vastgelegd in uw interne methoden of toepasselijke normen.

Type	Principe	Toepassingen
Imhoff-trechter van borosilicaatglas	Aflezing met hoge precisie, uitstekende helderheid	Laboratorium, agressieve effluenten, referentiemetingen
Trechter PMP / PC	Licht, stevig, soms autoclaafbaar	Veldcontroles, routine op de installatie, onderwijs
Uitvoering met kraan	Aftappen van sediment zonder hersuspensie	Slibmonitoring, gefractioneerde monsterneming, proceskwaliteitscontrole

Waarvoor wordt een sedimentatiekegel (Imhoff-trechter) gebruikt?

• Drinkwater en afvalwater: snelle bepaling van bezinkbare stoffen voor optimalisatie van bezinktanks/clarifiers, coagulantdosering en monitoring van slib.
• Milieu: controle van industriële effluenten en lozingen (agro, chemie, cosmetica, farmacie) om naleving te verifiëren vóór lozing.
• Industriële processen: bewaking van de klaring in de papier- en voedingsmiddelenindustrie, groeves, mijnbouw (zanden, silt) en wasinstallaties.
• Aquacultuur & hydrobiologie: inschatting van partikelbelasting, monitoring van algen en vlokken.
• R&D en onderwijs: demonstratie van flocculatie en sedimentatie, vergelijkende testen van reagentia.
• Kwaliteitscontrole ter plaatse: visuele, robuuste en instrumentarme methode voor snelle beslissingen (procesbijsturing, alarm in de voorbehandeling).

De verschillende pipetpunten en beschikbare accessoires

Sedimentation cone

Veelgestelde vragen over Imhoff-conussen (sedimentatieconussen)

Welke wachttijd kies ik voor de aflezing?
De meeste protocollen adviseren 30–60 min. Hanteer tussen metingen steeds hetzelfde interval om reeksen te kunnen vergelijken.

Glas of kunststof: wat verdient de voorkeur?
Glas biedt de beste optische helderheid en chemische bestendigheid. Kunststof (PMP/PC) is licht, slagvast en geschikt voor veldmetingen.

Waarvoor dient de kraan aan de punt?
Hiermee kunt u sediment afvoeren of bemonsteren zonder de heldere fase opnieuw in suspensie te brengen. Reinig en controleer de afdichting regelmatig.

Hoe voorkomt u vertekende aflezingen?
Houd volume, tijd en temperatuur constant; zet de conus exact verticaal; vermijd trillingen en tocht; en lees op ooghoogte af.

Kan een conus worden gesteriliseerd?
PMP-conussen zijn doorgaans autoclaveerbaar. Borosilicaatglas verdraagt sterilisatie. Controleer altijd het materiaalblad.

Hoe reinigen na hardnekkig slib?
Spoel direct na, gebruik een mild, niet-schurend reinigingsmiddel en een zachte borstel en spoel daarna grondig na. Vermijd oplosmiddelen die ongeschikt zijn voor kunststof.

Is een statief onmisbaar?
Ja, voor veiligheid en reproduceerbaarheid. Een meerplaats-statief zorgt voor verticaliteit, voorkomt omvallen en vereenvoudigt seriemetingen.